Bronnen voor de geschiedenis van Alkmaar

De geschiedenis van Alkmaar op Historisch Nederland is samengesteld uit archiefstukken, archeologisch onderzoek, oude kronieken, historische kaarten en prenten, wetenschappelijke publicaties en moderne stadsgeschiedenissen. Geen enkele bron vertelt het volledige verhaal. Schriftelijke bronnen laten vooral bestuurders, instellingen en bezitters spreken, terwijl archeologische vondsten juist veel zichtbaar maken van huizen, ambachten, voeding, handel en het dagelijks leven van gewone Alkmaarders.

Daarom zijn verschillende soorten bronnen naast elkaar gebruikt. Jaartallen, personen en gebeurtenissen zijn waar mogelijk gecontroleerd aan de hand van meerdere publicaties. Bij archeologische reconstructies en historische hypotheses is rekening gehouden met nieuwe inzichten die ouder onderzoek soms hebben aangevuld of gecorrigeerd.

Erfgoed Alkmaar

Erfgoed Alkmaar, de vakgroep erfgoed van de gemeente Alkmaar, vormt een van de belangrijkste bronnen voor deze geschiedenis. De gemeentelijke archeologen en bouwhistorici hebben tientallen opgravingen, waarnemingen en gebouwonderzoeken gepubliceerd.

Bijzonder belangrijk is de reeks Rapporten over de Alkmaarse Monumenten en Archeologie (RAMA). Deze rapporten bevatten grondplannen, vondsten, aardewerk, munten, dierlijk en plantaardig materiaal, dendrochronologie, bouwhistorie en uitgebreid archiefonderzoek.

Publicaties en RAMA-rapporten van Erfgoed Alkmaar

Regionaal Archief Alkmaar

Het Regionaal Archief Alkmaar bewaart een groot deel van het schriftelijke geheugen van de stad. Hier bevinden zich stadsrekeningen, vroedschapsstukken, belastingregisters, notariële archieven, kerkelijke archieven, stukken van gasthuizen en weeshuizen, kaarten, tekeningen, foto's en handgeschreven kronieken.

Voor de middeleeuwse geschiedenis zijn onder meer de stadsrechten, grafelijke privileges en oude afschriften belangrijk. Voor latere eeuwen leveren bevolkingsgegevens, belastingregisters, eigendomsakten, stadsbestuurlijke stukken en persoonlijke archieven veel informatie.

Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaar op de Kaart

Alkmaar op de Kaart verbindt historische kaarten, foto's, adressen en archiefgegevens met locaties in de huidige stad. Vooral voor de ontwikkeling van straten, grachten, huizen, industrie, havens en stadsuitbreidingen is deze bron gebruikt.

De toepassing ontsluit onder meer tienduizenden historische afbeeldingen uit de collectie van het Regionaal Archief.

Alkmaar op de Kaart

Stedelijk Museum Alkmaar

De collectie van het Stedelijk Museum Alkmaar is gebruikt voor schilderijen, schuttersstukken, stadsgezichten, voorwerpen en verhalen over Alkmaarse inwoners. Van bijzonder belang zijn de collecties rond het Beleg van Alkmaar, de zeventiende-eeuwse schilderkunst, Caesar van Everdingen, Maria Tesselschade en het stedelijke dagelijks leven.

Collectie Stedelijk Museum Alkmaar

Huis van Hilde en Provincie Noord-Holland

Huis van Hilde is het archeologiemuseum en bezoekerscentrum van het Provinciaal Depot voor Archeologie van Noord-Holland. De provinciale collectie bevat miljoenen vondsten en bijbehorende onderzoeksdocumentatie.

Voor Alkmaar is onder meer informatie gebruikt over archeologische vindplaatsen, menselijke resten en vondstcomplexen. Ook onderzoek naar de massagraven bij de Paardenmarkt behoort tot deze archeologische bronlaag.

Huis van Hilde – Provinciaal Depot voor Archeologie

Archeologische Kroniek van Noord-Holland

De Archeologische Kroniek van Noord-Holland is gebruikt om afzonderlijke Alkmaarse opgravingen en vondsten te controleren. In verschillende jaargangen worden onderzoeken in en rondom de binnenstad besproken.

Gebruikt zijn onder meer vermeldingen betreffende Boekelermeer, Kraspolder, Ropjeskuil, Voordam, Wageweg, Achterdam, Fnidsen, Langestraat, Lindegracht, Kennemerstraatweg, Laat, Ritsevoort en andere locaties.

De kroniek sluit rechtstreeks aan op de documentatie van het provinciale archeologische depot.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is geraadpleegd voor rijksmonumenten, historische gebouwen, kerken, kastelen, archeologische terreinen en bouwhistorische informatie.

Daarbij zijn onder andere gegevens over Nieuwburg, Middelburg, de Grote Sint-Laurenskerk, historische woonhuizen en andere Alkmaarse monumenten gebruikt.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Historische Vereniging Alkmaar en Oud Alkmaar

De Historische Vereniging Alkmaar publiceert sinds 1975 het tijdschrift Oud Alkmaar. Artikelen uit deze reeks zijn gebruikt voor personen, gebouwen, religie, armenzorg, oproeren, bedrijven, straten en het dagelijks leven.

Ook oudere nummers die via het Regionaal Archief toegankelijk zijn, vormen een belangrijke aanvullende bron.

Tijdschrift Oud Alkmaar

Geschiedenis van Alkmaar

Een belangrijke basispublicatie is:

Geschiedenis van Alkmaar, onder redactie van Diederik Aten, Jan Drewes, Hans Kila en Harry de Raad, Waanders Uitgevers, Zwolle, 2007.

Aan het boek werkten onder anderen Peter Bitter, Jurjen Vis, Herman Kaptein, Joost Cox, Paul Knevel, Diederik Aten, Harry de Raad, Hans Koolwijk, Jan van Baar en Gerrit Valk mee.

Het werk behandelt landschap en vroege bewoning, stadsrecht, politiek, economie, kerk, kloosters, armenzorg, onderwijs, cultuur, bestuur en stadsontwikkeling.

Inhoud van Geschiedenis van Alkmaar

Peter Bitter – Schaven aan Alkmaar

Peter Bitter, Schaven aan Alkmaar. 25 jaar archeologisch onderzoek in beeld, Gemeente Alkmaar, 2016.

Dit overzichtswerk is voor vrijwel alle perioden van de Alkmaarse geschiedenis belangrijk. Het behandelt de prehistorie, Romeinse tijd, vroegmiddeleeuwse bewoning, het ontstaan van Alkmaar, overstromingen, stadsontwikkeling, huizenbouw, handel, ambachten, kerken, vestingwerken en dagelijks leven.

Vooral voor de geschiedenis tot 1600 is dit een van de belangrijkste gebruikte archeologische overzichtswerken.

Peter Bitter – Graven en begraven

Peter Bitter, Graven en begraven. Archeologie en geschiedenis van de Grote Kerk van Alkmaar, Hilversum, 2002.

Dit onderzoek naar de Grote Sint-Laurenskerk combineert archeologie, bouwgeschiedenis, begravingen en schriftelijke bronnen en is gebruikt voor de ontwikkeling van kerk en kerkhof en voor het religieuze leven van middeleeuws Alkmaar.

De verborgen stad

Peter Bitter e.a., De verborgen stad. 750 jaar Alkmaar onder de grond, Alkmaar, 2004.

Deze publicatie, tevens verschenen als themanummer van Vormen uit Vuur, brengt honderden archeologische vondsten samen en is gebruikt voor huizen, gebruiksvoorwerpen, handel, ambachten en het dagelijks leven.

W.A. Fasel – Alkmaar en zijne geschiedenissen

W.A. Fasel, Alkmaar en zijne geschiedenissen 550–1600, Alkmaar, 2012.

Fasel combineerde oude Alkmaarse kronieken met handgeschreven bronnen, regesten en archiefstukken. Het werk is vooral gebruikt voor de middeleeuwen en zestiende eeuw.

Fasel baseerde zich onder andere op Cornelis van der Woude, Simon Eikelenberg en Gijsbert Boomkamp, maar ook op stukken uit het stadsarchief, kerkelijke archieven, kloosterarchieven, gasthuizen en liefdadigheidsinstellingen.

Geschreven bronnen uit de middeleeuwen

Voor de oudste geschiedenis van Alkmaar zijn verschillende bewaard gebleven oorkonden en afschriften van groot belang.

Daaronder vallen de eerste vermeldingen van Allecmere in de tiende eeuw, de overeenkomst uit 1116 waarin inwoners van Alkmaar worden genoemd, stukken over de kerk en begraafplaats en de stadsrechtbrief van 11 juni 1254.

Het oorspronkelijke stadsrecht is verloren gegaan. Het oudste bewaard gebleven afschrift dateert uit 1325; daarnaast bestaat een afschrift uit 1463. Ook de oorkonde van 23 januari 1455, waarin Alkmaar zijn privileges terugkreeg, is in het onderzoek gebruikt.

Nanning van Foreest – het Beleg van Alkmaar

Een uitzonderlijke primaire bron voor 1573 is het verslag van Nanning van Foreest, pensionaris van Alkmaar.

Zijn Latijnse verslag verscheen in 1574 als:

Brevis narratio de obsidione Alcmariana

Daarnaast bestaat de Nederlandse versie:

Een cort verhael van de strenghe belegheringhe ende aftreck der Spangiaerden van de stadt Alcmaer.

Voor het Alkmaar-verhaal is ook de moderne uitgave gebruikt:

Nanning van Foreest, Kort verhaal van het beleg van Alkmaar: een ooggetuigenverslag, ingeleid door H.F.K. van Nierop en hertaald door M. Joustra, Regionaal Archief Alkmaar, 2000.

Bronnen over Alkmaar en het beleg – Universiteit Leiden

Cornelis van der Woude

Cornelis van der Woude, Kronycke van Alcmaer, met syn dorpen, 1645.

Van der Woude verzamelde oudere verhalen, documenten en lokale overleveringen. Zijn kroniek is belangrijk als historische bron, maar is kritisch gebruikt omdat feit, traditie en legende er soms door elkaar lopen.

Simon Eikelenberg

De Alkmaarse geschiedschrijver Simon Eikelenberg (1663–1738) onderzocht stadsarchieven, landschap en oudere geschriften.

Belangrijke werken zijn:

Gedaante en Gesteldheid van West-Friesland voor den jare MCCC, 1714.

Zijn onvoltooide geschiedenis van Alkmaar, die tot 1343 reikte, werd na zijn overlijden door Gijsbert Boomkamp gepubliceerd als Alkmaar en zijne Geschiedenissen.

Gijsbert Boomkamp

Gijsbert Boomkamp zette het onderzoek van Eikelenberg voort. Gebruikt zijn onder meer:

Aenmerkingen over Alkmaers Stede-regt, 1741.

Alkmaar en desselfs geschiedenissen, uit de nagelaten papieren van Simon Eikelenberg en veele andere echte stukken en bescheiden, 1747.

Deze werken bevatten naast oudere kroniekgegevens ook afschriften en verwijzingen naar bronnen die tegenwoordig soms verloren zijn.

Jan van Panders

Voor het einde van de achttiende eeuw is gebruikt:

Jan van Panders, Kroniek van Alkmaar in de Bataafs-Franse tijd, 1787–1797.

De kroniek beschrijft vanuit Alkmaar politieke conflicten, patriotten en orangisten, Franse troepen, stadsbestuur en gebeurtenissen tijdens de Bataafse omwenteling. Het handschrift bevindt zich in het Regionaal Archief Alkmaar en is digitaal toegankelijk via DBNL. De toeschrijving aan Jan van Panders gaat terug op C.W. Bruinvis.

Kroniek van Alkmaar 1787–1797 bij DBNL

Gebruikte RAMA-rapporten

De volgende rapporten uit de reeks Rapporten over de Alkmaarse Monumenten en Archeologie zijn bij het Alkmaar-onderzoek gebruikt:

RAMA 1 – Geworteld in de bodem
Peter Bitter, 1995. Archeologisch en historisch onderzoek van een pottenbakkerij bij de Wortelsteeg.

RAMA 5 en 5A – Wonen op Niveau
Peter Bitter, J. Dijkstra, R. Roedema en R.P. van Wilgen, 1997. Onderzoek van twee percelen aan de Langestraat.

RAMA 10 – Gebruikt en gebroken
S. Ostkamp, R. Roedema en R. van Wilgen, 2001. Vijf eeuwen bewoning op drie locaties in het oostelijke stadsdeel.

RAMA 12 – Tussen Zwaard en Fortuin
Nancy de Jong-Lambregts, Peter Bitter, L. Verspaij-Frank e.a., 2007. Opgravingen in Alkmaar uit 2002–2005, waaronder Oudegracht en Laat.

RAMA 13 – Huizen, havens en handel
Peter Bitter, Rob Roedema e.a., 2009. Opgravingen bij de Waag en onder het Waagplein uit 1997–2003.

RAMA 14 – Sporen onder het maaiveld
Nancy de Jong-Lambregts e.a., 2009. Opgravingen in Alkmaar en Koedijk tussen 2001 en 2007.

RAMA 15 – De Burg en rijke burgerij
Peter Bitter, Nancy de Jong-Lambregts en Rob Roedema, 2010. Opgravingen bij Spanjaardstraat en Langestraat.

RAMA 16 – Die muere van onse voorouders
Peter Bitter, Rob Roedema, Karin Beemster en F. van den Oever, 2010. Onderzoek van de vestingwerken aan de noordzijde van Alkmaar.

RAMA 17 – Voor De Vest
Peter Bitter en S. van Zanten, 2013. Opgravingen van vestingwerken, klooster, gasthuis en andere resten bij het Canadaplein.

RAMA 18 – Onder ‘De Houtmarkt’
Peter Bitter en Guus van den Berg, 2014. Opgravingen bij Laat en Bloemstraat.

RAMA 19 – Vroeger aan de Laat
Onderzoeken naar bewoning en bebouwing langs de Laat.

RAMA 20 – Historische grond
Peter Bitter, 2013. Opgravingen in en naast de synagoge in de Hofstraat.

RAMA 21 – Het verre verleden van een Moor
Gebruikt voor archeologische gegevens uit de Alkmaarse binnenstad.

RAMA 22 – Graven en begraven bij de minderbroeders
Onderzoek naar het Minderbroedersklooster, de begraafplaats en de massagraven aan de Paardenmarkt.

RAMA 23 – Stukjes van het centrum
Peter Bitter, Guus van den Berg e.a., 2016. Opgravingen bij Payglop, Langestraat en Gedempte Nieuwesloot.

RAMA 24 – Onder woonhuizen en schoenwinkels
Peter Bitter red., 2017. Opgravingen bij Baanstraat, Langestraat en Schoutenstraat.

RAMA 25 – Zeven eeuwen wonen, werken en winkelen in de Langestraat van Alkmaar
Peter Bitter red., 2022. Twee omvangrijke delen over opgravingen bij Langestraat 16–18, 52–62 en 64–66. Het onderzoek behandelt de geschiedenis vanaf de vroegste nederzetting en de veertiende-eeuwse leerlooierij tot huizen, winkels, bewoners, prijzen en vondstmateriaal uit latere eeuwen.

RAMA 31 – Clarissenklooster
Onderzoek naar het voormalige Clarissenklooster in de Molenbuurt, gebaseerd op archeologisch onderzoek uit 2015 en 2021.

De volledige reeks is beschikbaar via Erfgoed Alkmaar.

Bekijk de RAMA-reeks

Aanvullende archeologische publicaties

Daarnaast zijn onder meer de volgende studies gebruikt:

E.H.P. Cordfunke, onderzoek naar de vroege Alkmaarse binnenstad en naar de kastelen Nieuwburg en Middelburg.

Peter Bitter, Ontdekkingen in de Langestraat van Alkmaar. Een hoofdstuk in de stadshistorie herschreven, Archeobrief, 2016.

Peter Bitter, Alkmaar en de graaf van Holland, in Machtig en prachtig Alkmaar, 2013.

Peter Bitter, Alkmaar en de graaf van Holland. Enkele archeologische en archivalische gegevens nader beschouwd, in Graven in Holland, 2014.

Ook afzonderlijke Alkmaar-bijdragen in de Archeologische Kroniek van Noord-Holland over onder meer 1992, 1993, 1997, 2015 en 2016 zijn gebruikt.

Economie, bevolking en sociale geschiedenis

Voor de economische en sociale ontwikkeling van Alkmaar zijn verschillende gespecialiseerde onderzoeken gebruikt.

W.J. van den Berg & J.L. van Zanden, Vier eeuwen welstandsongelijkheid in Alkmaar, ca. 1530–1930, Tijdschrift voor sociale geschiedenis 19, 1993.

W.J. van den Berg, M.H.D. van Leeuwen & C. Lesger, Residentiële segregatie in Hollandse steden. Theorie, methodologie en empirische bevindingen voor Alkmaar en Amsterdam, 16e–19e eeuw, Tijdschrift voor sociale geschiedenis 24, 1998.

W.J. van den Berg, M.H.D. van Leeuwen & C. Lesger, Verschillen in kaart gebracht. De sociaal-ruimtelijke structuur van Alkmaar, 17de–19de eeuw, Oud Alkmaar, 2000.

Ludovicus Franciscus van Loo, Armelui. Armoede en bedeling te Alkmaar 1850–1914, 1986.

Johan Joor, Echtscheiding en scheiding van tafel en bed in Alkmaar in de achttiende eeuw, 1700–1810, 1984.

Arnold Labrie, Verenigingsleven en verzuiling te Alkmaar, 1850–1925.

Maria G. de Leeuw, Immigranten in Alkmaar 1860–1880. Alkmaar: tussenstation of eindbestemming?

N. Snip, ‘Nuttige leden…’. Verzorging en opvoeding van weeskinderen in het Alkmaars Burgerweeshuis, 1815–1850, 1986.

Bestuur en politiek

J.C.N. Raadschelders, Alkmaar, bestuurlijke ontwikkelingen, 1600–1795, Leiden, 1985.

J.C.N. Raadschelders, Alkmaar, bestuurlijke ontwikkelingen 1800–1940, Leiden, 1986.

Gerrit Valk, Oproeren, onlusten en rellen in Alkmaar gedurende de Republiek, Holland, 1981.

Gerrit Valk, Het bieroproer van 1714, Oud Alkmaar.

Voor landsheerlijk bestuur, grafelijke rekeningen en besluiten zijn daarnaast stukken en inventarissen van het Nationaal Archief gebruikt.

Nationaal Archief

Religie, kerk en armenzorg

Naast de hoofdstukken van Jurjen Vis in Geschiedenis van Alkmaar zijn afzonderlijke studies en bronpublicaties gebruikt over de Grote Sint-Laurenskerk, Kapelkerk, Minderbroeders, Clarissen, remonstranten, doopsgezinden, lutheranen, katholieken, gasthuizen en armenzorg.

Daaronder bevinden zich:

De Alkmaarse Kapelkerk. Geschiedenis en restauratie, red. Leo Noordegraaf en Carla Rogge, Hilversum, 2005.

Jurjen Vis, Het Heilig Bloed van Alkmaar, Oud Alkmaar, 2010.

De remonstranten tot Alkmaar, Alkmaar, 1981.

Voor de geschiedenis van de Lutherse gemeente is ook het Luthermuseum geraadpleegd. De Alkmaarse gemeente ontstond uit een groep die al in 1617 aantoonbaar aanwezig was en in 1638 zelfstandig werd.

Lutherse gemeente Alkmaar – Luthermuseum

Cornelis Drebbel, wetenschap en cultuur

Voor de Alkmaarse uitvinder Cornelis Drebbel zijn archeologische, biografische en kunsthistorische bronnen gecombineerd.

Gebruikt is onder meer:

De Alkmaarder Cornelis Drebbel: uitvinder, hermetist, alchemist, Haarlem, 2005.

Daarnaast zijn gegevens gebruikt van Erfgoed Alkmaar, Stedelijk Museum Alkmaar, Rijksmuseum en publicaties over de familie Metius, Alkmaarse geleerden en wetenschappelijke netwerken.

Rederijkers

Voor de Alkmaarse rederijkerskamers en het culturele leven in de vijftiende, zestiende en zeventiende eeuw is het:

Arjan van Dixhoorn, Repertorium van rederijkerskamers in de Noordelijke Nederlanden 1400–1650

geraadpleegd.

Repertorium van rederijkerskamers – DBNL

Rijksmuseum

Het Rijksmuseum is gebruikt voor historische prenten, kaarten, schilderijen en afbeeldingen van Alkmaar.

Een belangrijke bron is de prent:

Waag en Kaasmarkt te Alkmaar, 1674, toegeschreven aan Romeyn de Hooghe.

De prent laat de Waag, kaasmarkt, Mient en omliggende bebouwing zien en vormt een directe visuele bron voor de zeventiende-eeuwse stad.

Waag en Kaasmarkt te Alkmaar, 1674 – Rijksmuseum

DBNL

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) is gebruikt voor gedigitaliseerde oude teksten, kronieken, biografieën, stadsgeschiedenissen en studies.

Daaronder vallen de kroniek van Jan van Panders, onderzoek naar rederijkers, teksten over Alkmaarse geleerden en materiaal rond kerkelijke en politieke conflicten.

DBNL

Delpher

Delpher is gebruikt voor historische kranten, boeken, tijdschriften en oude drukken. Vooral voor de achttiende, negentiende en vroege twintigste eeuw vormt Delpher een belangrijke aanvullende bron voor gebeurtenissen, bedrijven, advertenties, openbare verkopingen, scheepvaart, dagelijks leven en lokale berichtgeving.

Delpher

Canon van Alkmaar

De Canon van Alkmaar is gebruikt als aanvullende controlebron voor belangrijke gebeurtenissen, personen en onderwerpen. De canon werd samengesteld met medewerking van het Regionaal Archief Alkmaar, de gemeente, Historische Vereniging Alkmaar, Stedelijk Museum Alkmaar en Bibliotheek Kennemerwaard en is mede gebaseerd op Geschiedenis van Alkmaar uit 2007.

Canon van Alkmaar

Stichting Alkmaarse Historische Publicaties

De Stichting Alkmaarse Historische Publicaties ontsluit publicaties over de geschiedenis van Alkmaar. De online inhoudsopgave van Geschiedenis van Alkmaar is tevens gebruikt als controle om na te gaan of belangrijke onderwerpen als kerstening, kloosters, armenzorg, economie, religie, onderwijs en dagelijks leven voldoende in de afzonderlijke eeuwverhalen waren opgenomen.

Stichting Alkmaarse Historische Publicaties

Universiteit Leiden – Dutch Revolt

Voor de Opstand, Reformatie en vooral het Beleg van Alkmaar van 1573 is de bronnenverzameling Dutch Revolt van de Universiteit Leiden gebruikt. Deze bevat verwijzingen naar primaire bronnen, oude drukken, kaarten en literatuur over Alkmaar.

Dutch Revolt – Alkmaar

Wageningen University & Research

Via het digitale WUR e-depot zijn studies geraadpleegd over landbouw, zuivel, kaasproductie en Nederlandse zuivelexport. Deze zijn gebruikt om de Alkmaarse kaas- en zuivelhandel in een groter economisch netwerk te plaatsen.

WUR e-depot

Historische kaarten en afbeeldingen

Kaarten en stadsgezichten zijn niet alleen als illustratie gebruikt, maar ook als historische bron. Daarbij gaat het onder meer om kaarten van Jacob van Deventer, Adriaen Anthonisz., Cornelis Drebbel, Joan Blaeu, Lourens Pietersz. en latere stadslandmeters.

Ze zijn vergeleken met archeologische gegevens en huidige straten om veranderingen in vestingwerken, havens, grachten, wegen, stadsuitbreidingen en bebouwing te reconstrueren.

Ook de beeldbanken van het Regionaal Archief Alkmaar, Stedelijk Museum Alkmaar en Rijksmuseum zijn hiervoor gebruikt.

Over de bronvermelding

De verhalen op Historisch Nederland zijn geen letterlijke samenvattingen van één boek. Ze zijn opgebouwd door gegevens uit archieven, archeologie, oude kronieken, kaarten, objecten en moderne historische studies chronologisch met elkaar te verbinden.

Bij tegenstrijdige gegevens krijgen oorspronkelijke archiefstukken en goed gedocumenteerd archeologisch onderzoek zoveel mogelijk voorrang. Oude kronieken blijven waardevol, maar worden kritisch gebruikt wanneer zij gebeurtenissen beschrijven die lang vóór de tijd van de schrijver plaatsvonden.

Archeologisch onderzoek verandert bovendien voortdurend ons beeld van Alkmaar. Nieuwe opgravingen hebben bijvoorbeeld eerdere ideeën over de ouderdom van de Langestraat, de ontwikkeling van de haven en de omvang van de middeleeuwse nederzetting aangepast. Daarom wordt deze bronnenpagina aangevuld wanneer nieuwe onderzoeken in de Alkmaar-verhalen worden verwerkt.

Kent u nog een belangrijke Alkmaarse bron?

Historisch onderzoek is nooit helemaal voltooid. Kent u een oude publicatie, archiefstuk, archeologisch rapport, kaart, afbeelding of persoonlijk document dat een ontbrekend deel van de geschiedenis van Alkmaar kan aanvullen? Meld het gerust. Nieuwe informatie wordt gecontroleerd en kan, wanneer zij historisch onderbouwd is, aan het verhaal van Alkmaar worden toegevoegd.